Karar Düzeltme Yolu Kalktı Mı?
Bazen hayat, tıpkı o bir türlü düzeltemediğimiz eski telefon gibi, sürekli bir “yeni güncelleme” gerektirir. Herkesin beklediği o büyük değişim bir anda gelir, tam “sonunda halloldu” derken bir şeyler yine ters gitmeye başlar. Hani, bazen hayatınızda yaşadığınız en büyük sorunlardan biri, bir yanıtı bulduğunuzda aslında yanıtın size çok da çözüm getirmemesi gibidir. Evet, işte karar düzeltme yolu kalktı mı? sorusu da tam olarak böyle bir olay.
Evet, mahkemeler bazen buna karar veriyor ve bazen de… olmuyor! Bu yazıyı yazarken, karar düzeltmenin hukuk sistemimizde nasıl değiştiğini anlamaya çalışırken kendimi “Yok artık!” dediğim anlarda buldum. Gelin, hem ciddi hem de biraz eğlenceli bir şekilde bu karmaşık durumu çözelim.
Karar Düzeltme Yolu Nedir?
Bir şeyi tam anlamadan önce, üzerine biraz düşünmek gerekiyor. Karar düzeltme yolu nedir? Kısaca söylemek gerekirse, bir davada Yargıtay’a başvurduktan sonra verilen kararın hatalı olduğuna inanıyorsanız, o kararın tekrar gözden geçirilmesi için başvurulabilen bir süreçtir. İşte bu başvuru “karar düzeltme” olarak bilinir. Ama şimdi şöyle bir soruya geliyoruz: Karar düzeltme yolu kalktı mı?
“Yok canım, kalkmaz!” diyebilirsiniz ama bir yandan da “ya kalkarsa?” diye düşünmeden edemiyorsunuz. Öyle ya, hukuk dünyasında her şeyin değişebileceğini kabul etmek gerek. Düşünün, bir anda bir yasa değişebilir, mahkemelerin verdiği kararlar ortadan kalkabilir ve biz de neye uğradığımızı şaşırabiliriz.
İç Ses: “Aaa, Duydun Mu?”
Ben: “Yahu karar düzeltme yolu kalktı mı?”
İç Ses: “Vallahi senin de doğru dürüst bildiğin yok. Birileri diyor kalktı, birileri diyor kalkmadı. Belki de biz hiç doğruyu öğrenemeyeceğiz!”
Ben: “Buna biraz odaklanmalıyım. Hem ben de bir anda karar düzeltme başvurusu yapabilirim, ne bileyim.”
İç Ses: “Tabii tabii, belki de senin başvurun Yargıtay’dan dönüp gelir, kim bilir?”
Vallahi de billahi de, tam burada sıkıntı başlıyor. Hukuk da insan gibi sürekli değişen bir ortam. Sanki her an yeni bir yasayla karşılaşıyoruz. Bir gün karar düzeltme var, ertesi gün yok! Çılgınca bir sistem ama bir yandan da eğlenceli. Ama gerçekten kalktı mı, kalkmadı mı? Bunu çok sorgulamak da insanı deli edebilir.
Karar Düzeltme Yolu Kalktı Mı? İşte Cevap!
Evet, karar düzeltme yolu kalktı! Tüm bu belirsizliğin arkasındaki gerçek şu: 2016 yılında yürürlüğe giren yeni Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) ile birlikte, karar düzeltme yolu birçok davada tamamen ortadan kalktı. Yani Yargıtay’ın verdiği bir karar artık neredeyse son karar olabiliyor. Ama bir yandan da bazı istisnai durumlar var. Tabii, tüm her şey değişse de bu tür şeyler tabii ki sizi şaşırtabilir.
Hani şunu düşünün, birden karşınıza çıkan bir problemin çözümüyle ilgileniyorsunuz, ve bir bakıyorsunuz ki o problemi çözecek her şey kalkmış, yerini yeni bir kural almış. İşte bu da hukuk dünyasında en sık yaşadığımız şeylerden biri. Her şeyin bir an önce düzelmesini istemek bir yanda, diğer tarafta sürekli “Bu da neyin nesi?” diye düşünmemiz gereken bir olay var.
İstisnalar: “Evet, Ama!”
Tabii ki bazı davalarda karar düzeltme başvurusu hala yapılabilir. Yani hukuk bazen biraz tuhaf işler. Bu istisnalar da oldukça kısıtlıdır. Mesela, bazı ceza davalarında, gerçekten adaletin yerini bulması için karar düzeltme yoluna başvurulması mümkündür. Yani, “Bütün her şey kalktı” diyemeyiz, çünkü bazen istisnalar devreye girer ve işleri tam anlamıyla karıştırır.
Bunu basit bir örnekle anlatmak gerekirse, iş yerinde size sürekli yazılan bir maile karşı verdiğiniz cevabın hala gözden geçirilmesini istiyorsunuz. Düşünsenize, haklısınız, ama bir şeyler hep eksik kalıyor. İşte hukuk dünyasında da bazen bu tür “eksik” durumlar olabilir ve bu eksiklikleri gidermek adına yola çıkılan karar düzeltme yolu bir süre daha var.
Karar Düzeltme Yolu Kalktı Mı? Tartışmasız mı?
Her ne kadar karar düzeltme yolunun kalktığı söylense de, karar düzeltme sürecinin kalktığını tam olarak kabul etmek de doğru olmayabilir. Sonuçta, her hukuk kuralının farklı yorumlanabilir ve her davanın içeriği farklıdır. Yani, “kesinleşmiş” bir karar bile, bazen adaletin yerini bulması adına sorgulanabilir.
Bir bakıma, bu yazıyı okurken kendi kafamda da birdenbire beliren düşüncelerle baş başa kalıyorum. Hani, bazen Yargıtay’la ilgili bir işlem yapılması gerektiğinde, bu işin nasıl sonuçlanacağını bilemiyoruz. O yüzden “karar düzeltme yolu kalktı mı?” sorusunu, kendime sorarak yazıyorum.
Sonuç: Kapanışı Komik Bir Şekilde Yapacak Olursak…
Kapanışa gelirken, belki de şunu diyebiliriz: Karar düzeltme yolu, tıpkı İzmir’deki sıcak yaz günlerinde aniden bastıran yağmur gibi! Bir anda her şey değişebilir. Her şeyden önce karar düzeltme hala birçok hukuk meselesinde önemli bir seçenek. Ama değişen dünya şartları ve sürekli yenilenen kanunlarla bu sistemin şekli değişebilir.
Evet, belki de hukuk biraz karmaşık bir sistemdir, ama bazen insan sadece “çözüm var mı?” diye sorar. Bunu anlamak ve daha iyi bir yerden bakmak gerekir. O yüzden, karar düzeltme yolu kalktı mı? Kalkmış olabilir, ama belki de hala birkaç yerden girebileceğiniz bir kapı vardır. Hem ne demişler? “Hukuk, her zaman bir şekilde herkese adaleti sunar!”
Ya da belki de sadece biz düşünürken, en azından bir fincan kahve içip beklemek gerek…